Przelew wysłany na zamknięty rachunek bankowy – co dzieje się z pieniędzmi i kiedy powinny wrócić do nadawcy?

Zmiana konta bankowego przez odbiorcę nie zawsze oznacza, że wszyscy jego kontrahenci, znajomi czy członkowie rodziny od razu zaczną korzystać z nowego numeru rachunku. Stary numer może pozostać zapisany w historii przelewów, książce odbiorców albo w wystawionej wcześniej fakturze. W efekcie łatwo wysłać pieniądze na konto, które zostało już zamknięte. Taka sytuacja może wzbudzić niepokój, szczególnie gdy chodzi o wysoką kwotę. W większości przypadków nie oznacza jednak utraty pieniędzy. Istotne jest przede wszystkim to, czy rachunek rzeczywiście nie istnieje, czy też podany numer należy obecnie do aktywnego odbiorcy.

Co dzieje się z przelewem wysłanym na zamknięte konto?

Jeżeli przelew został prawidłowo zlecony, bank nadawcy może wysłać go do banku wskazanego przez numer rachunku. Jeżeli bank odbiorcy stwierdzi, że rachunek został już zamknięty i nie może zostać uznany przesłaną kwotą, przelew nie powinien zostać zaksięgowany na rzecz byłego właściciela konta.

Środki podlegają wtedy zwrotowi. Z punktu widzenia klienta może to wyglądać tak, że pieniądze najpierw znikają z rachunku nadawcy, przez pewien czas nie są widoczne na żadnym z jego kont, a następnie pojawiają się ponownie jako zwrot przelewu.

Nie oznacza to, że pieniądze w tym czasie zaginęły. Są one przetwarzane w ramach infrastruktury rozliczeniowej banków. Przy standardowych krajowych przelewach w złotych rozliczenia międzybankowe odbywają się najczęściej z wykorzystaniem systemu Elixir prowadzonego przez Krajową Izbę Rozliczeniową.

Kiedy pieniądze powinny wrócić?

Nie ma jednej godziny ani jednego terminu zwrotu obowiązującego w każdym banku. Czas zależy między innymi od momentu zlecenia przelewu, sesji wychodzącej banku nadawcy, sesji rozliczeniowej, czasu przetworzenia płatności przez bank odbiorcy oraz sesji, podczas której zwracane środki zostaną ponownie przekazane do banku nadawcy.

W praktyce przy zwykłym krajowym przelewie zwrot może pojawić się stosunkowo szybko, ale nie należy zakładać, że pieniądze zawsze wrócą jeszcze tego samego dnia. Jeżeli operacja odbywa się pod koniec dnia roboczego, przed weekendem albo przed dniem wolnym od pracy, proces może potrwać dłużej.

Dlatego brak zwrotu po kilku godzinach nie musi jeszcze świadczyć o jakimkolwiek problemie. Jeżeli jednak środki nie pojawiają się ponownie przez kolejne dni robocze, warto skontaktować się z bankiem nadawcy i poprosić o sprawdzenie statusu transakcji.

Czy bank może przekazać przelew na nowe konto odbiorcy?

Nie należy zakładać, że bank automatycznie odnajdzie nowe konto tej samej osoby i przekieruje na nie pieniądze. Numer rachunku wskazany przez nadawcę jest podstawową informacją wykorzystywaną do realizacji przelewu.

Jeżeli odbiorca zamknął konto w jednym banku i otworzył rachunek w innym, stary numer nie zmienia się automatycznie w nowy. Nadawca powinien otrzymać aktualny numer bezpośrednio od odbiorcy.

W szczególnych przypadkach związanych z przenoszeniem rachunków, produktami technicznymi albo rozwiązaniami stosowanymi przez konkretny bank sposób obsługi wpływających środków może wyglądać inaczej. Dlatego przy nietypowej sytuacji najlepiej zweryfikować ją bezpośrednio w banku prowadzącym dawny rachunek.

Zamknięty rachunek a błędny numer rachunku to dwie różne sytuacje

Bardzo ważne jest rozróżnienie przelewu wysłanego na zamknięte konto od przelewu wysłanego na istniejący rachunek należący do niewłaściwej osoby.

Jeżeli numer wskazuje rachunek, który został zamknięty i nie może już przyjmować przelewów, bank odbiorcy nie ma aktywnego konta, na którym mógłby zaksięgować pieniądze. W typowej sytuacji prowadzi to do zwrotu środków.

Znacznie poważniejsza sytuacja powstaje wtedy, gdy przez pomyłkę wpisano inny, ale prawidłowy numer rachunku należący do rzeczywistego odbiorcy. Wówczas przelew może zostać skutecznie zaksięgowany na koncie obcej osoby.

Nie jest to już techniczny zwrot przelewu z zamkniętego rachunku. Nadawca powinien zgłosić bankowi omyłkową transakcję. Bank może uruchomić procedurę mającą na celu odzyskanie pieniędzy. Jeżeli odbiorca nie zwróci środków dobrowolnie, dalsze działania mogą wymagać skorzystania z procedur przewidzianych dla błędnie wykonanych przelewów.

Czy nazwa odbiorcy chroni przed takim błędem?

Wiele osób zakłada, że jeśli w formularzu przelewu wpisze prawidłowe imię, nazwisko albo nazwę firmy, bank sprawdzi zgodność tych danych z właścicielem rachunku. Nie powinno się jednak opierać bezpieczeństwa przelewu wyłącznie na takim założeniu.

Kluczowym elementem dyspozycji jest numer rachunku. Dlatego szczególnie przy przelewach na wysokie kwoty warto dokładnie sprawdzić numer przed zatwierdzeniem operacji. Najbezpieczniej porównać go z aktualnym dokumentem otrzymanym od odbiorcy, a nie korzystać automatycznie ze starego odbiorcy zapisanego w bankowości internetowej.

Problem często pojawia się właśnie wtedy, gdy odbiorca niedawno zmienił bank. Nadawca wybiera jego nazwę z zapisanej listy, nie zauważając, że przelew zostanie wysłany na stary numer.

Czy można anulować przelew przed jego wysłaniem?

Jeżeli pomyłka zostanie zauważona natychmiast po zleceniu przelewu, warto sprawdzić, czy bank umożliwia jego odwołanie. Możliwość taka zależy od rodzaju przelewu oraz etapu jego realizacji.

W przypadku przelewu zwykłego, który nie został jeszcze przekazany do realizacji międzybankowej, niektóre banki pozwalają klientowi samodzielnie anulować dyspozycję w bankowości elektronicznej. Po wysłaniu przelewu możliwość prostego anulowania zazwyczaj znika.

Inaczej wygląda sytuacja przelewów natychmiastowych. Są one realizowane bardzo szybko, dlatego czas na reakcję jest znacznie krótszy, a po wykonaniu operacji zwykle nie można traktować jej tak jak oczekującego przelewu standardowego.

Co zrobić, jeżeli zwrot nie pojawia się na rachunku?

Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie historii rachunku oraz statusu wysłanej transakcji. Warto również upewnić się u odbiorcy, że numer rzeczywiście dotyczył zamkniętego konta.

Jeżeli odbiorca potwierdzi, że rachunek nie istnieje, a pieniądze przez dłuższy czas nie wracają, należy skontaktować się z bankiem nadawcy. Bank może sprawdzić status płatności i ustalić, czy została zwrócona przez bank odbiorcy.

Do zgłoszenia warto przygotować datę przelewu, jego kwotę, numer rachunku odbiorcy oraz potwierdzenie transakcji. Ułatwi to pracownikowi banku identyfikację operacji.

Nie należy natomiast od razu wykonywać drugiego przelewu tej samej kwoty bez upewnienia się, co stało się z pierwszą transakcją. Szczególnie przy płatnościach za faktury może to doprowadzić do podwójnej zapłaty, jeżeli okaże się, że pierwszy przelew został jednak prawidłowo rozliczony.

Najważniejsze jest ustalenie, czy konto rzeczywiście było zamknięte

Przelew wysłany na rzeczywiście zamknięty rachunek i przelew wysłany do niewłaściwej osoby mogą wyglądać podobnie tylko na początku. Skutki są jednak zupełnie inne.

W pierwszym przypadku środki zazwyczaj nie mogą zostać zaksięgowane na zamkniętym koncie i powinny zostać zwrócone do nadawcy. W drugim pieniądze mogą znaleźć się na aktywnym rachunku osoby, której nadawca wcale nie chciał ich przekazać, co wymaga podjęcia działań zmierzających do odzyskania środków.

Najlepszym sposobem ograniczenia ryzyka jest więc sprawdzanie numeru rachunku przed każdym ważniejszym przelewem, szczególnie gdy odbiorca informował wcześniej o zmianie banku. Kilkanaście sekund poświęconych na weryfikację danych może oszczędzić kilku dni oczekiwania i niepotrzebnego stresu.

Źródła

https://www.kir.pl/nasza-oferta/klient-indywidualny/rozliczenia/elixir – informacje Krajowej Izby Rozliczeniowej dotyczące działania systemu Elixir wykorzystywanego do rozliczania krajowych przelewów międzybankowych.

https://www.ing.pl/pomoc-i-kontakt/centrum-pomocy-konta/jak-odwolac-przelew – informacje ING Banku Śląskiego dotyczące możliwości odwołania zwykłego przelewu oraz postępowania w przypadku przelewu, którego nie można już anulować.

https://www.ing.pl/pomoc-i-kontakt/centrum-pomocy-konta/jak-zglosic-bledny-przelew – informacje ING Banku Śląskiego dotyczące procedury zgłoszenia przelewu wysłanego na niewłaściwy rachunek i próby odzyskania środków.

https://www.pekao.com.pl/o-banku/reklamacje/omylkowy-przelew.html – informacje Banku Pekao dotyczące postępowania w przypadku przelewu omyłkowo wysłanego na niewłaściwy rachunek.